Energie en voedingsstoffen

Hieronder vind je meer informatie over voedingsstoffen die je terugvindt in de Dagelijkse Voedingsrichtlijn-iconen. Deze voedingsstoffen zijn van belang voor een verantwoord voedingspatroon:

• Energie +

  Energie wordt vooral geleverd door koolhydraten, vetten en eiwitten. Deze energie is nodig voor allerlei lichaamsfuncties zoals ademen, het kloppen van je hart, maar ook bewegen en de groei en het herstel van weefsels. De hoeveelheid benodigde energie per dag is ongeveer 2000 kcal per dag voor de gemiddelde volwassene. De hoeveelheid energie wordt uitgedrukt in joules of in kilocalorieën. Een kilocalorie is gelijk aan 4,2 Joule. Op het etiket van levensmiddelen staan zowel het aantal kJ en kcal vermeld.

  De energiewaarde in kcal en kJ

  1 gram koolhydraten = 4 kcal = 17 kJ
  1 gram eiwit = 4kcal = 17 kJ
  1 gram vet = 9 kcal =37 kJ

  Energiebalans

  De hoeveelheid energie in een voedingsmiddel is afhankelijk van de hoeveelheid vet, koolhydraten en eiwit die een product bevat. Daarnaast is de hoeveelheid die je eet natuurlijk van belang. In een verantwoorde voeding is de energie in balans. Dat wil zeggen dat de hoeveelheid energie die je eet gelijk is aan de energie die je nodig hebt om te slapen, je lichaamfuncties op peil te houden en, vooral, te bewegen. Af en toe wat meer eten of drinken dan je eigenlijk nodig hebt is geen ramp. Eten is tenslotte ook lekker. Kwestie van op de calorieën letten, daarnaast sporten of bewegen en je bent die calorieën zó weer kwijt. Af en toe de spieren aanspannen is net zo belangrijk als op je voeding letten.

  Activiteit	Energieverbruik (*) per 30 minuten
  televisie kijken	70 kcal
  stofzuigen	90 kcal
  wandelen	130 kcal
  fietsen	140 kcal
  fitness	195 kcal
  zwemmen	210 kcal
  joggen	245 kcal
  schaatsen	245 kcal
  skaten	260 kcal
  traplopen	280 kcal
  hardlopen	330 kcal
  squash	420 kcal

  (*) persoon van ongeveer 70 kg. / bron: Ainsworth

• Suikers +

  Suikers behoren tot de koolhydraten, net zoals zetmeel. Suikers zijn van nature aanwezig in o.a. fruit, groenten, honing en melk. Uiteraard ook in suikerbieten, want daaruit halen we onze tafelsuiker. Alle suikers worden gekenmerkt door een enigszins zoete smaak. Het lichaam zet alle koolhydraten, inclusief suikers, om in glucose wat de energiebron is van de hersenen en de spieren. Het is met name van belang voor personen met (dreigend) overgewicht om de inname van suikers te beperken.

• Vetten +

  Vetten zijn een bron van energie, vetoplosbare vitamines en essentiële vetzuren. Vetten spelen een rol als drager van vetoplosbare vitamines en zijn essentieel voor het functioneren van de cellen. Er zijn verschillende soorten vetten. Zo zijn er essentiële vetzuren welke niet (voldoende) door het lichaam kunnen worden aangemaakt. Hierdoor moet je deze via de voeding binnenkrijgen. Een voorbeeld hiervan zijn de omega-3-vetzuren. Daarnaast zijn er ook verzadigde vetten.

• Verzadigd vet +

  Producten waar vet in zit bevatten altijd zowel verzadigde als onverzadigde vetten. Verzadigd vet kan het cholesterolgehalte in het bloed laten stijgen en vergroot daarmee de kans op hart- en vaatziekten. Onverzadigde vetten hebben het omgekeerde effect. Verzadigd vet komt zowel voor in dierlijke als plantaardige producten. Wel bevatten dierlijke producten (vlees, melkproducten, kaas) meestal relatief meer verzadigd vet dan plantaardige producten (olie, noten). Een uitzondering is vis, dit bevat vrij veel onverzadigde vetten. Plantaardige producten bevatten meestal relatief meer onverzadigd vet. Het is van belang om de hoeveelheid verzadigd vet in je dagelijkse voeding te beperken.

• Natrium (zout) +

  Natrium is een bestanddeel van keukenzout en van andere ingrediënten. Het is van nature aanwezig in voedingsmiddelen, maar wordt ook toegevoegd voor onder meer de smaak. De hoeveelheid natrium die vermeld staat op het etiket moet je met 2,5 vermenigvuldigen om te komen tot de hoeveelheid zout in dat product. We krijgen gemiddeld ongeveer 9 gram zout per dag binnen. Met het oog op de gezondheid is het wenselijk dat dit verlaagd wordt naar maximaal 6 gram per dag.